“`html
İran’da yükselen yaşam maliyeti ve derinleşen ekonomik sıkıntılar, 28 Aralık Pazar günü Tahran Kapalı Çarşı’sında patlak veren protestolarla kendini gösterdi. Kısa süre içinde ülke genelindeki eyaletlere yayılan bu eylemler, “Aralık Protestoları” adı altında son yılların en büyük toplumsal hareketlerinden biri haline geldi.
Protestoların ikinci haftasına girilirken, yaklaşık dört gündür süren internet kesintisi, İranlıların hem kendi aralarında hem de dış dünyayla olan iletişimini aksatmış durumda. Bu durum, bağımsız haber ve bilgi akışını da önemli ölçüde engelliyor.
Uluslararası Destek Çağrısı
İran Bağımsız Sinemacılar Derneği (IIFMA), hükümete karşı devam eden protestoların sert bir şekilde bastırılmasına yanıt olarak uluslararası topluma “acil eylem” çağrısında bulundu.
Güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucunda binlerce kişinin hayatını kaybetmesinden endişe edilirken, IIFMA’nın açıklamasında birçok sinemacı ve sanatçının bu süreçten derin bir şekilde etkilendiği vurgulandı. Açıklamada, Ahmad Abbassi ve yönetmen Javad Ganji’nin 9 ve 10 Ocak tarihlerinde protestolar sırasında hayatını kaybettiği belirtildi.
IIFMA, ülkedeki mevcut duruma dair “derin bir insani kriz” uyarısında bulunarak, “İslam rejiminin uyguladığı sert ve orantısız müdahaleler kaygı verici bir seviyeye ulaştı” değerlendirmesinde bulundu. Açıklamada, “Gözlerimizin önünde, Tiananmen olaylarını andıran ama on kat daha büyük bir trajedi ortaya çıkıyor. İran halkının yardım çağrısına cevap verilmesi ve daha fazla kan akıtılmasının engellenmesi kritik önem taşıyor. Harekete geçme zamanı şimdi” denildi.
Ünlü İranlı yönetmenler Jafar Panahi ve Mohammad Rasoulof, ülkede artan protestolar esnasında uygulanan internet kesintilerine sert bir şekilde tepki gösterdiler. İki sanatçı, gönderdikleri ortak mesajda, iletişim araçlarının kapatılmasının protestoculara uygulanan şiddeti gizlemeyi amaçladığını ifade ettiler.
Altın Palmiye ödüllü yönetmen Jafar Panahi, İran yönetimi tarafından geçtiğimiz ay “propaganda faaliyetleri” gerekçesiyle bir yıl hapis cezasına mahkum edilmişti. Mohammad Rasoulof ise, hakkındaki hapis cezasına itiraz sürecini sürdürürken 2024 yılında İran’dan ayrılıp Avrupa’da sürgün hayatı sürmeye başladı.
Ortak açıklamalarında, “Son günlerde milyonlarca İranlının sokaklara inerek İslam Cumhuriyeti’ne karşı protesto gösterileri düzenlemesinin ardından hükümet, baskıyı artırma yollarını tercih etmeye başladı” vurgusunda bulundular.
İran Halkı Savunmasız Kalıyor
Yönetmenler, İran yönetiminin iletişimi engelleyerek halkı savunmasız bıraktığını belirtirken, dış dünyayla olan tüm ilişkilerin kapatıldığını da ifade ettiler. Açıklamalarında, “Bu tür önlemler, protestolar sırasında uygulanan şiddetin gizlenmek istendiğini gösteriyor” dediler.
Panahi ve Rasoulof, İran halkının o anda savunmasız bırakıldığını, uluslararası toplumdan, insan hakları kuruluşlarından ve medya organlarından destek beklediklerini ilettiler. Açıklamada, İran’daki gelişmelerin takip edilmesi için iletişim platformlarına erişimin acilen sağlanması gerektiği vurgulandı.
Son iki haftadır süren protestolar ve artan şiddet haberleri, İran diasporasındaki birçok sanatçının da seslerini yükseltmelerine vesile oldu. #IranianRevolution ve #IranianRevolution2026 etiketleri ile sosyal medyada yayılan paylaşımlar, İran’daki protestoların küresel ölçekte yankı bulduğunu gösteriyor.
Dünya Kamuoyuna ve Medyaya Çağrı
İran doğumlu ve İngiltere’de yaşayan sanatçı Soheila Sokhanvari, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımında “Silahsız ve masum insanlar İran’da cezasız bir şekilde saldırılara ve gerçek mermilere maruz kalıyor. Bu sadece bir protesto değil, bir devrim. Lütfen onların sesi olun” mesajını paylaştı. Sokhanvari, internet kesintisine rağmen uluslararası medyanın haber yapmasının, İran halkına yalnız olmadıkları hissini vereceğini vurguladı.
Oyuncu Golshifteh Farahani de Instagram’da yaptığı paylaşımda İran halkının direnişini kutladı. “İran bir kez daha alevler içinde. Kalbim İran halkıyla atıyor” diyen Farahani, ülkeden ayrılmak zorunda kalan sanatçılar arasında yer alıyor.
İran kökenli İngiliz komedyen Omid Djalili ise The News Agents programına yaptığı açıklamalarında, İran’daki halkın sesini duyurmak adına çaba gösterdiğini ifade etti. Djalili, protestolar üzerindeki gelişmelerle ilgili olarak, “Artık #IranProtest2026 etiketi yerini #IranRevolution2026’ya bıraktı” dedi.
“`
